Các bài viết

Câu chép vào mùa xuân

Câu chép thường được coi là môn "câu chờ", và người ta chỉ câu chép khi thời tiết đã thực sự tốt, rất ít cần thủ dám xách cần câu sông khi mùa xuân chỉ mới bắt đầu. Dù thế, Henri Castillo vẫn đưa ra lời khuyên rằng hãy biết kiên nhẫn, bởi một buổi câu thành công chỉ có thể bắt đầu từ những quan sát cẩn trọng những động tĩnh trên mặt nước (xoáy nước, mạch ngầm, bong bóng nước …)

 

Thực tế, những cơn lũ mùa thu đôi khi cũng khá hung dữ (ví dụ những đợt lũ vào mùa thu 1992) đã dời đi một vài hố câu quen thuộc đi xa hơn vài mét, thậm chí bồi lấp hoàn toàn chúng bằng phù sa. Do đó cần thủ cần phải có một sự hiểu biết rất cặn kẻ về địa hình của dòng sông.

 

 Tìm kiếm địa điểm câu

 

Cá chép, thường sống ở khu vực « dành cho cá vền », tức là vùng phía dưới dòng chảy, khi mùa đông tới, chúng sẽ tìm nơi trú ẩn, thường là những trũng nước sâu (độ sâu khoảng từ 3 đến 5 m), đáy phủ bùn, hay mùn hữu cơ tạp vật hoặc cát mịn, và điều kiện sinh thái ở nơi đây cho phép cá có thể vùi sâu tới nửa thân mình.

 

Những thay đổi về vận tốc dòng chảy là dấu hiệu cho phép cần thủ có thể xác định được độ sâu của đáy nước. Mọi vùng nước lặng trên sông nằm ngoài dòng nước chảy chính đều cần được quan sát có phương pháp. Vào đầu mùa xuân, cá chép dần dà hoạt động trở lại để lùng kiếm thức ăn như bình thường, chúng rất ít khi nổi lên trên mặt nước. Người săn chép cần phải xác định được những dòng chảy thứ cấp, thường cuốn những vụn thảo mộc và các loại thức ăn khác xuống đáy các hố nước, nơi cá chép đang rình đợi (hình 1 và 2). Một phương pháp hiệu quả khác để xác định chúng là quan sát tỉ mỉ mọi vật thể nổi trên mặt nước. Đôi khi, một mẩu gỗ nhỏ trôi sát cạnh dòng nước chính bị chệch hướng cũng cho cần thủ biết đó là vùng nước lặng cần thăm dò.

 

A: Hố trũng, thường bị phủ lấp bởi mùn hữu cơ, cành lá cây mục...

B : Lòng sông, dòng chảy chính.

C : Hướng của dòng chảy.

Thao tác câu

 

Khác hơn câu hồ, khi câu sông, trong thao tác bả mồi, bạn cần phải lợi dụng dòng nước chảy để thả mồi xả và mồi câu trôi đến đúng vị trí để không làm bọn chép nghi ngờ. Toàn bộ tinh tế của kỹ thuật câu nằm ở bước này. Ngược lại với câu hồ, mồi xả và mồi câu thường được đặt trước tại vi trí của điểm câu để mời gọi và chờ đàn cá đến. Ở đây, thao tác rải mồi bả là phải làm sao gom cho thật chính xác cả hai : mồi bả và mồi câu, để gửi chúng vào một khu vực có diện tích giới hạn, nơi mà đàn chép đang chực chờ tại đó.

 

1 : chiều dòng nước chảy

2 : triền dốc dưới đáy nước

3 : khu vực rải mồi bả

4 : hố trũng có độ sâu cách mặt nước từ 3 < 5 mét

 

Vị trí rải mồi bả và khu vực buông câu

 

Trong trường hợp nói trên, đường câu chỉ cần một trọng lượng chì neo rất nhỏ, khoảng từ 15 đến 20 gam (mức tối đa), để dòng nước có thế đẩy nó đến vùng nước lặng, và chạm vào đáy hố nước một cách tự nhiên nhất. Khi quăng câu, nơi tiếp giáp giữa thẻo câu và mặt nước cần phải ở trước hố trũng vài mét (khoảng cách tùy thuộc vào tốc độ dòng chảy). Khi rải mồi cũng làm tương tự như vậy, nhưng phải làm trước khi buông câu.

 

Đường câu với lò xo bả mồi bằng bột khoai

1 : cước trục 0.35 mm, 2 : cuớc thẻo 0.30 mm, 3 : lưỡi câu móc với 1 cục mồi khoai tây (hay khoai lang) vừa chín

 

Để thẻo mồi chìm xuống nước và trôi đi được dễ dàng, bạn nên dùng chì neo là hai hoặc ba viên chì bấm tròn, gắn liền với một đoạn dây dễ đứt hơn dây cước trục (ảnh minh họa phía dười). Cách lắp ráp này cho phép mồi câu di động một cách linh hoạt nhất, lại tránh được nhiều nguy cơ móc vướng, nên nhớ, trong các hố nước thường có rất nhiều các cành củi mục chìm.

 

1 : lõi chống xoắn dây thẻo và dây trục

2 : cước kẹp chì có đường kính nhỏ hơn cước trục ít nhất 0.06 mm (ví dụ : cước trục = 0.30 mm, cước bấm chì = 0.20 hay 0.24 mm)

3 : các viên chì bấm tròn, có tổng trọng lượng từ 15 < 25 gam

4 : chì chận

5 : thẻo câu bằng cước có đuờng kính = 0.25 mm

6 : khoen chống xoắn

8 : lưỡi câu vễnh từ số 2 > 6

 

Khi mồi câu đã được đưa vào vị trí, và nằm yên nơi trũng nước. Việc phải làm kế tiếp là căng lại đường câu, sau đó mở vòng pick-up quấn dây của máy câu, đặt cần trên chân chống, dây câu được chèn vào một vòng cao su, quấn ở cán cần (hình 5). Các chuyên gia câu chép thường dùng các dụng cụ chuyên dụng, nhưng cần chú ý là khi câu sông, các thiết bị "báo cá" điện tử thường nhạy cảm quá mức, nên đòi hỏi người dùng phải cần phải chỉnh lại cho thật chính xác.

 

Cách chèn dây cước trục vào thân cần câu, sau khi mở vòng quấn cước

 

Bạn nên thử quăng câu nhiều lần để thăm dò toàn bộ trũng nước. Giữa các lần quăng vào hố câu, nhất thiết phải đợi cho đến khi đường câu ổn định hoàn toàn và xả thêm mồi bả tiếp ngay sau đó. Nếu như trong 10>20 phút không có cá cắn câu, bạn nên thu lại dây câu một cách kín đáo nhất, khi có thể. Trong trường hợp bị vướng mắc, nhờ đã đề phòng từ trước với cách ráp nối (do chì câu được bấm vào một đoạn dây dễ đứt), cho nên bạn có thể thu hồi toàn bộ đường câu mà không làm động đến ổ chép có thể là chúng đang quây quần ở phía bên kia hố nước. Với cách thức này, bạn sẽ không ngần ngại để thám hiểm hố ở mọi điểm và các góc cạnh của nó.

 

Cá đớp mồi và cuộc “đấu trí”

 

Tín hiệu cá đớp mồi là một cú giật ngắn nhưng thật mạnh. Tức thì, thao tác "đóng" cần phải thực hiện ngay, sau khi đã quay máy hay bật bằng tay để đóng vòng pick-up quấn dây trên máy câu. Cá mắc câu trong hố nước, không còn đường để trốn chạy, sẽ sử dụng những vật cản (cành cây, đá cuội …) ở trong hố để chống đỡ. Lúc này là lúc bạn phải luôn kềm giữ cá thật chặc, không nên để lơi lỏng một chút nào. Vì thế, khi câu theo kiểu này, và với dây câu bằng ni lông, kể cả dùng dây với kích cỡ lớn cũng khó có thể chịu tải được, nếu cá đã... chui ! Tất cả nghệ thuật “chiến đấu” với cá nằm ở thao tác điều chỉnh bộ hãm của máy câu ở giới hạn cực điểm mà dây câu có thể chịu đựng được (không bị đứt), vì thế, bạn phải luôn chắc chắn về chất lượng của các thiết bị dụng cụ câu đang sử dụng.

 

Chì neo được gắn với một đoạn dây dễ đứt hơn dây thẻo và cước trục, có thể giảm thiểu rủi ro sẩy cá khi chì bị vướng mắc. Tiếp theo sau khi bị ... đóng, phản ứng đầu tiên của cá sẽ là 1 màn "đào tẫu” khi chép bị lôi ra khỏi hố trũng trú ẩn thường ngày của nó. Cá sẽ lợi dụng sức mạnh của dòng chảy kết hợp với trọng lượng của mình để cố làm đứt dây câu. Dù vào đầu mùa xuân, chép không to khỏe và chống cự dai dẳng như vào mùa hạ, nhưng mức độ "vùng vẫy" thì lại quyết liệt hơn nhiều !

 

Ngay từ khi khởi đầu cuộc chiến, cần câu phải được giữ ở vị thế xiên đứng để giảm thiểu rủi ro đường câu bị đứt khi mắc phải các vật cản ngầm dưới nước. Một khi đã đưa cá vào rọ rồi, tốt nhất là bạn nên dời chỗ, tìm và khai thác một cái trũng khác để câu vì cuộc chiến vừa qua tại nơi này đã làm những con cá khác trong hố trốn chạy và thêm cảnh giác. Cách câu chép “lưu động” như vậy thường đem lại những thành quả khó ngờ mà không cần phải có những trang thiết bị phức tạp. Ở đây, mọi biểu hiện của sự kín đáo đóng vai trò chủ yếu, cũng như các chuyên gia câu cá hồi nước ngọt (trout) hay các loài cá dữ săn mồi... Họ luôn vận dụng nhiều hình thức để ngụy trang hòa mình vào cảnh trí xung quanh. Đối với chép, trong hoàn cảnh này cũng phải như thế, không phải lúc nào chúng cũng trú đóng ở xa bờ. Rất có thể đây là khởi đầu cho một thú chơi mới, "lùng săn chép di động vào mùa xuân !?"

 

Thành quả săn lùng "di động"

 

Các thiết bị dụng cụ câu

 

Bạn nên lựa chọn loại làm bằng chất liệu nhẹ và chắc chắn. Loại cần câu thụt dài từ 3.5 đến 4.5m, cường lực (power) từ 20 đến 80 gam, loại cần thường dùng để câu cá Măng (Pike) bằng mồi sống, sẽ rất thích hợp. Tuy nhiên cuộc chiến với cá chép luôn kéo dài với cường độ mạnh hơn rất nhiều so với cá Măng, cho nên với cần thụt, bạn cần phải đảm bảo các mối tiếp giáp của các đoạn cần không được lỏng lẻo để tránh nguy cơ gãy cần trong khi chiến đấu. Dĩ nhiên những cần thủ câu chép kỳ cựu sẽ dùng các loại cần chuyên câu chép, và hiệu ứng của loại cần chuyên dùng này sẽ mạnh hơn cần thụt rất nhiều.

 

Máy câu được chọn là loại cần phải chứa được ít nhất 150 m dây loại 35/100. Bộ phận hãm nên thuộc loại dễ điều chỉnh trong khi dòng cá (loại máy câu baitrunner của Daiwa hay Shimano chẳng hạn). Thực hành kỹ thuật câu kiểu này, là 1 kết hợp giữa kỹ thuật câu lưu động và kỹ thuật " câu chờ " tại chỗ truyền thống, và nó đòi hỏi sử dụng những trang thiết bị dễ mang vác, di chuyển. Cần biết rằng khi câu, đôi khi những điểm câu có thể sẽ cách nhau đến vài trăm mét.

 

Chế biến mồi câu và mồi xả

 

Thức ăn của cá chép là những mẩu vụn thực vật hay động vật mà dòng nước cuốn xuống dưới đáy hố nước nơi chúng trú ẩn. Chúng sẽ bơi ra để đớp những loại mồi rất truyền thống như ngô, đậu tằm, khoai tây. Một con giòi to, loại mồi thường hay bị bỏ quên, là thứ mồi tuyệt vời vào đầu mùa xuân. Sư co quẫy của chúng là một nhân tố thu hút cá không thể xem nhẹ. Với những loại mồi thực vật (ngô, đậu tằm), không nên sử dụng cách móc mồi kiểu "hair-rig", vì nó sẽ làm tăng rủi ro vướng mắc trong các hố có nhiều vật cản. Mồi câu cần được móc trực tiếp vào lưỡi câu.

 

Thao tác xả mồi cần phải thực hiện với lượng mồi ít và lập lại nhiều lần. Thành phần mồi xả bao gồm những loại hạt giống như loại được dùng làm mồi câu. Thông thường mỗi hố cần khoảng từ 4 đến 5 nắm hạt ngô.

 

Mồi câu

1 : khoai, 2 : ngô, bắp, 3 : trùn, giun đất, và đậu tằm

 

Về phần ngâm chế biến hạt làm mồi xả, Henri Castillo, chuyên gia về kỹ thuật câu này trên sông lớn, sử dụng một phương pháp đặc biệt, mà hiệu quả của nó đã được chứng minh. Hạt ngô đã phơi qua vài nắng, với số lượng khoảng 20 đến 25 nắm, được ngâm vào nước và để nở to ra trong vòng từ 36 đến 48 giờ (nước này thường được đun sôi và hòa thêm 1 đến 2 giọt dầu tỏi (loại tinh dầu có sức cuốn hút mạnh + 1 thìa nhỏ bột nghệ), sẽ trở thành một món ăn cực ngon với cá. Những hạt được dùng làm mồi câu sẽ được lấy ra trước một chút, khi vẫn còn có độ cứng nhất định để đảm bảo chúng có thể bám chắc được vào lưỡi câu.

 

Thành quả của phương pháp "câu chờ" (đêm)

 

Lan Anh (2008)

caucavietnam.com