Bài viết

Dùng mồi sâm đất (BiBi) câu cá biển (tráp, mú...).

Dọc theo bờ biển Địa Trung Hải, trùn BiBi được coi là thứ mồi câu quí giá nhất. Tráp vàng, tráp trắng và tráp đen hay các loại cá đù (sọc nâu) đều như phát điên lên khi thấy loài trùn quí như vàng này. Trong số các loài trùn giành cho câu biển, trùn BiBi (tên khoa học là sibunculus nudus - tiếng việt : sâm đất) là loại đắt giá nhất. Ở một số cảng, giá những con trùn lớn vào khoảng 3€.


Mức giá trên trời này có thể là quá bất thường với những người mới câu, nhưng các "chuyên gia" luôn biết giá trị mà nó mang lại : một con BiBi to dùng làm mồi câu, luôn là hy vọng để có thể lừa được một con cá.. nặng kí !

 

Sâm đất và hà đỏ : mồi câu cá biển

 

Trong tiếng Việt, loài trùn này còn có tên : cạp đất, đồn đột... Ở Việt Nam, loài này có nhiều ở vùng biển Quảng Ninh, một số vùng biển khác như Cần Giờ, Bến Tre... Đặc biệt, ở vùng rừng ngập mặn ven biển tỉnh Bến Tre, trữ lượng sâm đất ước khoảng 1.900 tấn.

 

 

Tại Pháp, trùn BiBi có độ dài từ 10 đến 15cm. Chúng còn có tên gọi khác là « tite », « titi » hay "siponcle". Loài trùn hình xúc xích màu kem sữa, vàng xám, hồng hay đen, luôn là thứ mồi vô địch để câu những loài cá "sparidé" lớn (thuộc họ cá tráp) và cá đù (đa phần tập trung ở vùng biển thuộc đảo Corse). Từ ngày đến đêm, vào khoảng tháng tư đến tháng chín, mồi câu BiBi thường là đại họa đối với lũ cá, khi câu áp dụng cách câu surfcasting. Ở những bãi cát của vùng biển động, loại mồi này còn quyến rũ những con cá sói (bar) to có nhiều năm tuổi. Còn khi câu trên thuyền với đường câu có nhiều thẻo lưỡi, cá loại mú và giống "pecca" khác cũng không thể cưỡng lại nổi sức quyến rũ của BiBi. Tuy nhiên mồi BiBi ít khi được sử dụng với các phương pháp câu này, vì giá bán quá cao.

 

Sâm đất BiBi

 

 

Trùn BiBi có kích thước từ vài cm đến hơn 40 cm. Nhóm có độ dài từ 10 đến 15cm được ưa chuộng nhất. Những con bé dưới 2 cm được gọi là "fusible" không nên dùng ; loại nhỏ từ 4 đến 5cm rất thu hút cá "marbré", cá tráp trắng và cá "blanquette" (loài cá tráp vàng nhỏ). Còn những con BiBi dài khoảng 20cm giành riêng để câu cá lớn. Có loại BiBi dài hơn 35cm (được nhập khẩu từ Bắc Mỹ hoặc Sénégal) có thể cắt thành hai ba phần, với điều kiện là phải buộc gút bằng cước đầu cắt trước, để tránh nguy cơ vết cắt làm mất nước trong thân của chúng.

 

Các loại cá chủ yếu thích mồi BiBi

 

 

Kỹ thuật móc mồi : dùng kim rỗng hay kim có lỗ.

 

 

Để có thể thu hút cá một cách tốt nhất, mồi BiBi cần phải được trình bày thật tự nhiên. Các tay chuyên dùng loại mồi này đều có bí quyết móc BiBi vào lưỡi câu mà không hề làm nó vỡ ra (BBT : khi bị thũng, trùn BiBi sẽ bị trào hết nước ngay, và chỉ còn 1 lớp da bầy nhầy, không còn giá trị như mồi câu nữa !). Pierre Dufresne, một chủ cửa hàng câu ở Port Vendres (Pyrénées Orientales), sử dụng một cây kim rỗng để xuyên qua con trùn từ phần đuôi (phần cơ thể rỗng nhất) đến phần đầu (đầu nhọn nhất). Sau đó, ông ta xỏ qua thân kim 1 thẻo câu có sẵn lưỡi, kế tiếp rút kim ra và kéo dây thẻo để rút chuôi lưỡi câu khuất vào bên trong thân trùn.

 

 

Khi lưỡi câu đã nằm gọn trong thân trùn, Pierre Dufresne chỉ cần tạo một vòng thắt ở đầu của thẻo câu để móc nó vào khoen chống xoắn có khoá, lắp sẵn ở đường câu.

 

Còn Patrick Graziani (Công ty Corsia Loisirs Aventure) ở đảo Corse cũng sử dụng kỹ thuật tương tự, chỉ khác ỏ chỗ là anh ta dùng loại lưỡi câu có gọng dài, và mũi lưỡi có đến 2 ngạnh.

 

Anh em nhà Niçois Marcel Brunori (ở Pescadou) cũng thao tác tương tự nhưng lại xuyên trùn từ phía đầu và sử dụng loại lưỡi câu gọng thẳng số n°2 hoặc n°3. Đặc biệt hơn hết là phương pháp của Liliane Rizzo (Công ty Mathieu Pêche, Toulon), bằng cách sử dụng một cây kim dài có lỗ xuyên tâm để xỏ phía dưới lớp da con trùn. Một khúc dây nylon dùng làm thẻo được luồn vào thân kim, sau đó 1 đầu dây được tóm vào 1 lưỡi câu có khoen, và đầu còn lại của thẻo câu được móc vào khóa của khoen chống xoắn.

 

 

 

Các mẹo nhỏ

 

André Lafond ở Sète xâu toàn bộ con mồi từ đầu đến đuôi bằng một kim có lỗ, Sau đó móc phần nhọn của lưỡi câu vào lỗ kim. Tiếp tục cẩn trọng kéo nhẹ để đầu nhọn của lưỡi câu lộ ra (loại lưỡi có mã số 39853 hoặc 530, kích cỡ từ n°4 đến 3/0, tùy theo chiều dài của trùn). Claude Lefrère (chủ một cửa hàng bán lẻ đồ câu ở Grande Motte) có một cách khác : « Khi bạn dùng ngón trỏ khẽ vê con trùn ở vị trí 2/3 thân, sẽ tìm được một lỗ nhỏ, đó chính là phần hậu môn. Bạn có thể xuyên từ điểm này đến gần miệng trùn, ngay phía dưới da, phần dây cước của lưỡi câu (loại lưỡi câu thép có màu xanh cỡ n°1 hoặc 1/10) với một kim inốc mảnh và rỗng hai đầu ». Sau cùng, Bernard Bertoli ở Lavandou khuyên hãy xâu trùn từ phần hậu môn (chứ không từ đuôi hay đầu), đến phần đuôi của trùn bằng một kim có lỗ và đặt lưỡi câu với phần nhọn xuyên ra từ phía hậu môn. Với cách móc này, mồi BiBi trở nên khêu gợi nhất vì vẫn có thể ngọ nguậy đầu (dù thân đã cố định).

 

Để làm cho trùn thu hút hơn, một số cần thủ ở Toulon còn nhúng chúng vào trong chất "mercurochrome" hoặc các chất khác, như Claude Lefrère đã dùng một kim tiêm nhỏ để lấy nước dịch từ một cái que lân tinh start-light rồi tiêm vào da của trùn BiBi. Và như thế con trùn sẽ phát sáng và thành một thứ mồi rất hiệu quả, đặc biệt khi câu cá tráp đêm trên biển.

 

 

Tìm trùn BiBi ở đâu

 

Thuộc loại mồi khá hiếm, nhưng hầu hết các cửa hàng đồ câu ở vùng Địa Trung Hải đều có bán. Còn phía bờ biển Đại Tây Dương, bạn có thể mua ở một số cửa hàng nhỏ ở xứ Basque, gần San Sebatian. Đa phần số trùn này được khai thác từ những đầm nước mặn tại Thau, gần Sète. Bằng một cái cào răng dẹp, người vùng Sète chân trong những đôi ủng cao xục tìm dưới đáy nước nông phủ đầy vỏ sò (độ sâu dưới 50cm), ở những nơi mặt đất nhô lên, và phía trên có phủ một lớp bông hoa nhỏ màu hạt dẻ xám – đó là nơi hiện diện của một con BiBi. Sau đó phải bới đào xung quanh, trùn BiBi thường chui xuống đất sâu đến hơn 1m vào mùa đông hay khi thời tiết quá nóng.

 

 

Trên những chiếc "sapinou", một loại ghe câu có đáy bằng, những người chuyên đánh sò huyết luôn thu được cả BiBi nhờ dụng cụ gọi là "arseillière", một loại cào lớn có lắp thêm lưới bằng ny lông và cán dài hàng mét. Ở những đầm khác ven biển vùng Languedoc và Provence, và một số vùng biển như Toulon, câu bắt BiBi bị cấm hoàn toàn do loài trùn này từ lâu đã trở nên khan hiếm. Ngược lại ở phía nam đảo Corse, từ Porto Vecchi đến Propriano, ta có thể tìm được trùn BiBi (có màu sẫm và to hơn so với đồng loại ở vùng Thau) chỉ với một chiếc xẻng đào sâu xuống từ 0.4 đến 1m nước, trong các vũng nhỏ hay đầm lầy. Tất nhiên để thu hoạch được ta cần phải nắm rõ những nơi nào tập trung trùn BiBi…

 

Bảo quản trùn BiBi

 

Các cửa hàng bán lẻ thường bảo quản trùn BiBi sống hàng tuần liền trong các thùng lớn chứa nước biển hay trong các bể kính có lắp hệ thống thông hơi và nước biển (Không nên để nước không quá nóng và phải thay hai ngày một lần), và không phủ cát dưới đáy bể kính (vì trùn sẽ ăn cát).

 

Khi đi câu, các cần thủ thường đựng trùn BiBi trong những hộp nhựa đựng đầy nước biển hay tảo xám hoặc lam đậm sống tại các bờ biển ví dụ như Nice.

 

Một loại mồi câu có thể sử dụng nhiều lần

 

Khá dai và khỏe, một con BiBi đôi khi có thể dùng để câu đến 2-3 con cá. Sau buổi câu, cần thủ sẽ thu hồi toàn bộ trùn mồi, lưỡi câu, empile và đặt tất cả vào hộp đựng BiBi hay hộp giữ lạnh.

 

Ở dạng cắt khúc và đông lạnh, BiBi cũng là thứ mồi không thể coi thường nhất là vào những lúc hiếm mồi câu.

 

Thẻo câu

 

Sử dụng kiểu ráp thẻo câu cá tráp thông dụng, bao gồm một cục chì xuyên tâm hình quả trám hoặc chì lục giác, với 1 thẻo câu dài từ 60cm đến 150cm, cỡ dây từ 0.20 đến 0.28mm. Lưỡi câu tùy thuộc vào kích thước của mồi câu.

 

 

** Video hướng dẫn móc mồi BiBi

 

http://www.cotepeche.fr/forums/coin-videos/technique-montage-bibi-t259.html

http://www.youtube.com/watch?v=NvWxWMVhYCw

 

 

Minh Châu (2010)

caucavietnam.com

 

** Tham khảo thêm (Nuôi sâm đất vừa siêu lợi nhuận vừa cứu rừng)

http://www.baomoi.com/Home/NhaDat/www.baodatviet.vn/Nuoi-sam-dat-vua-sieu-loi-nhuan-vua-cuu-rung/3229750.epi